admin

Kontrola w administracji publicznej polega na zaobserwowaniu, zbadaniu istniejącego stanu rzeczy, skonfrontowaniu go ze stanem pożądanym, wskazaniu uchybień (także ich źródeł) i sposobów ich naprawienia.Kontrola administracyjna jest zawsze następcza, to znaczy następuje po dokonaniu przez podmiot kontrolowany określonej czynności (która może zostać zakwestionowana).

Przypadki, zakres, skutki, sposób kontroli administracyjnej określają przepisy prawne. Organ kontrolujący z zasady nie jest odpowiedzialny za działania podmiotu kontrolowanego.

Wyróżniamy różne rodzaje kontroli:

* wewnętrzną: dokonywaną w ramach danego urzędu, pionu organów,

przeprowadzana przez organ nadrzędny, zwierzchnika. Na przykład kontrola ministra działań swoich urzędników, kontrola izby skarbowej nad działaniami urzędu skarbowego

* zewnętrzną:

1. parlamentu (np. wotum nieufności dla ministra, absolutorium dla rządu z wykonania budżetu, komisje śledcze)
2. parlamentarzystów (interpelacje poselskie, interwencje w sprawach obywateli)
3. ombudsmana (rzecznika praw obywatelskich)
4. prokuratury
5. organów kontroli zewnętrznej administracji (np. izb obrachunkowych, Najwyższej Izby Kontroli, biur kontroli, inspekcji i inspektorów)
6. opinii publicznej (mediów)
7. sądów i trybunałów

W literaturze zwrócono uwagę, że kontrola scentralizowana jest często nieefektywna. Ośrodek centralny nie jest bowiem w stanie skontrolować wszystkiego i wszystkich; prowadzi kontrole wyrywkowe i dorywcze, co prowadzi do fikcyjności kontroli, gdyż osoby i instytucje mogą uniknąć kontroli. Administratywiści dodają jednak, że kontrola prowadzona (nie tylko zlecana, czy nakazywana) przez centrum pozwala na oderwanie się od lokalnych powiązań, zależności i mafii urzędniczych, które mogłyby wpływać na zdecentralizowane, lokalne instytucje kontrolne. Problemem zawsze pozostaje korupcja wśród funkcjonariuszy kontrolujących, a także ich niski poziom inteligencji emocjonalnej. Jak ujął to M. Zirk - Sadowski “dobrze przeprowadzona kontrola jest z reguły droga… wymaga zaangażowania dużych środków finansowych. Choć z reguły przynosi wymierne korzyści organizacyjne, to jednak nie jest samofinansująca… nadmiernie rozbudowany system kontroli z reguły prowadzi do odwrotnych skutków niż zamierzone…”.

W nawiązaniu do Huberta Izdebskiego można stwierdzić, iż jest to dziedzina nauki administracji, która opisuje istniejący dawniej stan administracji publicznej, jej organizację (szczególnie centralną i terytorialną) i środki działania, jak również przyjęty system wartości i istniejący system prawny, ze zwróceniem uwagi na założone cele, faktycznie realizowane zadania, a także skutki działalności administracyjnej, bez pomijania otoczki społeczno - gospodarczo - polityczno - kulturalnej i stosunków narodowościowych.

W historiografii nie należy jednak schematycznie opisywać ustrojów państw, lecz pokazywać pewne modele funkcjonowania administracji publicznej na przykładzie danego państwa, np. model administracji publicznej doby absolutyzmu oświeconego na przykładzie Prus.

Historia administracji jest przedmiotem wykładanym na studiach uniwersyteckich prawniczych i administracyjnych. Na studiach administracyjnych I stopnia (licencjackich) przedmiot obejmuje wykłady plus z reguły 30 godzin ćwiczeń dla studentów studiów stacjonarnych.

Badacze historii administracji przyjmują różne poglądy na genezę administracji publicznej, co rzutuje na układ wykładów i podręczników. Dla przykładu na Wydziale Prawa i Administracji UMCS uznano, iż z narodzinami nowożytnej administracji publicznej mamy do czynienia od wieków XVII - XVIII, wraz z rozwojem monarchii absolutnych.

Wynika to stąd, że dopiero wówczas pojawiła się wśród ówczesnych pogłębiona refleksja nad sposobami zarządzania krajem. Wtedy wykształciła się policystyka, jako nauka administracji. Naturalnie w poprzednich wiekach i to od starożytności po renesans każde państwo było zarządzane, administrowane przez określony aparat administracyjny (monarszy, czy republikański). Dlatego też w każdym państwie istniejącym w dawnych wiekach można było spotkać administrację. Jednak była to administracja pojmowana jako zwykły zarząd krajem. Natomiast zasady współczesnej administracji publicznej wykształciły się właśnie w wieku XVIII. Nie można zatem utożsamiać pojęcia historii ustroju państw z historią administracji.

Aparat porządkowy to schludny wewnętrznie oprawa, którego elementy odpowiadają za określone zadania i które ze sobą współgrają. Jest to układ nieprzypadkowo dobranych podmiotów, na kto wpływa układ prawa i od którego jest podrzędny (amplituda powiązań między poszczególnymi podmiotami i podejście ich podporządkowania w hierarchizacji)

Celem podziału zadań jest piecza o dokładne wykonywanie zadań administracyjnych, niepoprawne funkcjonowanie podmiotów prawdopodobnie być podyktowane czynnikami zewnętrznymi (np sytuacją w kraju).

Kategoria: Administracja publicznaUkryta kategoria: Zalążki artykułów

Administracja niezespolona w Polsce jest częścią administracji rządowej w terenie. W przeciwieństwie do administracji zespolonej nie jest podległa wojewodzie właśnie wyraźnie centralnym organom administracji, właśnie podczas gdy to jest w przypadku urzędu skarbowego, azaliż urzędu celnego. Organami administracji niezespolonej są terenowe organy piszczałkowe administracji rządowej podporządkowane właściwemu ministrowi, a i kierownicy państwowych osób prawnych i kierownicy innych państwowych jednostek organizacyjnych wykonujących zadania z zakresu administracji rządowej na obszarze województwa. Ufundowanie tych organów być może odbyć się jeno w drodze ustawy, jeśliby jest to uzasadnione ogólnopaństwowym charakterem wykonywanych zadań albo terytorialnym zasięgiem działania przekraczającym powierzchnia jednego województwa. Obecny spis organów administracji niezespolonej zdeterminowany został w załączniku do ustawy o administracji rządowej w województwie .

Organy administracji niezespolonej

• Dowódcy okręgów wojskowych, szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych, wojskowi komendanci uzupełnień
• Dyrektorzy izb skarbowych, naczelnicy urzędów skarbowych, dyrektorzy urzędów kontroli skarbowej
• Dyrektorzy okręgowych urzędów górniczych i specjalistycznych urzędów górniczych
• Dyrektorzy okręgowych urzędów miar i naczelnicy obwodowych urzędów miar
• Dyrektorzy okręgowych urzędów probierczych i naczelnicy obwodowych urzędów probierczych
• Dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej
• Dyrektorzy izb celnych i naczelnicy urzędów celnych,
• Dyrektorzy urzędów morskich
• Dyrektorzy Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych
• Dyrektorzy urzędów statystycznych
• Dyrektorzy urzędów żeglugi śródlądowej
• Komendanci oddziałów Straży Granicznej, komendanci placówek i dywizjonów Straży Granicznej,
• Okręgowi inspektorzy rybołówstwa morskiego
• państwowi inspektorzy sanitarni
• powiatowi i graniczni lekarze weterynarii
• Regionalni Dyrektorzy Ochrony Środowiska

Zobacz też:

• administracja,
• administracja zespolona

Kategorie: Prawo administracyjne • Zarządzanie publicznaUkryta kategoria: Zalążki artykułów